Thursday, July 20, 2017


होडी हरवलीय


“कागद दुमडून विमानं करायला लागलीयत सगळी जणं, सोपी सुंदर होडी कोणी बनवतंच नाही, पावसात होड्या सोडणं तर दुरच,” काटदरे बाईंचं असं हताश बोलणं ऐकून समीरने ठरवलं.

त्या रात्री, नाजूक हातानी त्याने ३०-४० रंगीबेरंगी वेगवेगळ्या कागदांच्या होड्या बनवल्या आणि सकाळी शाळेत नेल्या पिशवीत भरून. बाईंनी एक-एक होडी मोठ्या आवडीने बघितली आणि जवळपास प्रत्येक होडी मी घेवू का असं विचारलं. समीर चा आनंद त्याच्या छोट्याश्या डोळ्यात मावत नव्हता. लाल जिलेटीन पेपरची होडी तर फारच ऊठून दिसत होती, समीरसारखीच नाजूक होती ती. बाईंनी आपल्या पदराने समीर चे डोळे पुसले, अगदी आई पुसते ना तसे. म्हणाल्या, “असा रडतोस कशाला? येवढ्या सुंदर होड्या बनवल्यास ना, मग! आता पाऊस पडला ना, की या होड्या पाण्यात सोड आणि त्यांचे फोटो काढायला सांग आईला”

आणि दुसऱ्याच दिवशी पाऊस पडायला सुरवात. “अगदी जोSSडात”, समीर म्हणतो ना तसा, जराही थांबला नाही. काटदरे बाई शाळेत जाऊच शकल्या नाहीत. सारखं त्यांचं मन त्यांना शाळेकडे ओढत होतं. पावसाने सकाळी एवढा काळोख केला होता की सांगता सोय नाही. आणि धो धो पावसात काही काम ही सुचत नव्हतं. डोक्यात समीरचेच विचार सारखे येत होते.

समीर काही ब्राईट मुलगा नव्हता, मागेच असायचा प्रत्येक गोष्टीत. पण काल समीर ‘छा गया’. वेळ जाता जात नव्हता, घरातली कामं तर सकाळीच झालेली. घरात पोस्टर पेपर होताच, त्यावर त्यांनी समीरच्या होड्या चिकटवल्या आणि खाली नाव लिहिलं, कलाकार :  समीर, इयत्ता दुसरी. त्यांची मुलगी नीमा, उठायच्या आत पोस्टर तयार झालं म्हणून बरं, नाहीतर तिने मध्ये लूडबूड केली असती किंवा होडी मागितली असती पाण्यात सोडायला.

नीमाला जाग आली तेव्हा तिला कळलं की आज काहीतरी वेगळं आहे. आज आईने झोपेतून उठवलं नाही. सुट्टीचा वार नाही पण आई बाबा घरी? “आज डे-केअर ला शुट्टी! आणि जोSडात पाऊस.” नंतर तिला कळलं की पावसामुळेच आज सगळे घरी आहेत. आवरून झालं तसं ती मागेच लागली, “होडी हवी, पाऊसात खेळायचंय, मॅगी खायचंय, गाडीतून भूर जायचंय” नुसती न संपणारी यादी. बाबांनी तिला कडेवर घेतलं आणि दोघेही भूर गेले. बाईंनी नेहमीप्रमाणे बरोबर जायचं टाळलं.

काटदरे बाई घरात एकट्याच. मोबाईल वर येणाऱ्या मेसेजमधून पावसाचे कारनामे कळत होते. शाळेत कोणी आलं नसेल तर बरं होईल. खास करून आपल्या वर्गातली छोटी मुलं. ती पावसात मजा करत असतील, नीमा सारखी? त्यांना त्यांचे बाबा फिरायला नेतील का? समीर काय करत असेल? पावसाबरोबर सगळा दिवस असाच वाहून गेला. नीमा खेळून, भिजून संध्याकाळी लवकर झोपली. इतर खेळण्यांबरोबर सर्दी पण घेऊन आली होती.

सकाळी बाई लवकरच पोचल्या शाळेत. सगळे आले होते वर्गात, समीर सोडून. समीरचं पोस्टर बाईंनी वर्गातल्या भिंतीवर लावलं. सगळ्या मुलांनी ते पोस्टर जवळ जाऊ बेंचवर चढून बघितलं. समीर असता तर खुष झाला असता. पावसात भिजला असेल आणि नीमासारखा... पण मी नीमाला तर डे केअर मध्ये कोंबून आलेय. डोळ्याच्या कडा पाणावल्या या विचाराने.  भरभर दिवस संपवून बाई घरी गेल्या. नीमा ला घट्ट मिठी मारली. नीमाच्या खांद्यावर परत पाऊस पडला.

दोन दिवसांच्या सुट्टीनंतर, समीर शाळेत आला, लपून छपून रडत होता, डाव्या गालावर लाल लाल पट्टे होते त्याच्या. बाईंनी समीरला जवळ घेतलं आणि विचारलं. “मी नाेटेची होडी बनवली म्हणून नवीन बाबा रागवले.” नवीन बाबा? आणि त्यांनी ह्या एवढ्या लहान मुलाला थोबाडीत मारली? बाईंना खूप रडू फुटलं. "नीमा मोठी झाल्यावर, मला नवीन आई तर म्हणणार नाही ना?"

या पावसात, समीरच्या होड्यांनी नात्यानी दुरावलेली सावत्र मुलगी नीमा मात्र, जवळची झाली...

Thursday, April 6, 2017

90

नव्वदी च्या दशकातला संदर्भ मला पटकन लागतो.

काका म्हणून घ्यायला कदाचित हे कारण पुरेसं असावं, जरी आवडत नसलं. 1990' नंतर जन्मलेली कार्टी तर हक्काने (पण कुठल्या) काका म्हणतात.त्या हाकेत मान किंवा आदर शोधू नये, असतो तो फक्त उपहास!

कुठला तरी शोध, कुठली तरी घटना, सचिनची इनिंग, पहिली नोकरी, नव्वदी म्हटलं की एकदम आज पहाटे किंवा फारतर कालच्या दिवसभरात घडलंय असं वाटतं. मी आपसूक मला माहित असेलल्या गाळलेल्या जागा भरतो आणि समोरच्याला अधिक माहिती देऊन त्याच्या ज्ञानात भर टाकतो. काकागिरी यालाच म्हणतात का? माहित नसेल तर हे खरच 90' मध्ये घडलंय का, मला कसं माहित नाही? असा चित्तगुप्तसारखा प्रश्न विचारतो. बोटांतल्या फटीं नी घात केला.

किशोर कुमार ची गाणी सोडली तर 70'-80' बद्दल काही आकर्षण नाही, 2000'-आत्ता पर्यंत च्या काळाचा असा हृदयस्थ जिव्हाळा नाही. 2000 नंतर खरं तर आयुष्याची लढाई सुरु झाली.
 गावस्कर वेंगसरकर हे परग्रहावरचे वाटतात, कपिलच्या रिटायरमेन्ट दिवस, शास्त्री रिटायर हो चे बोर्डस आठवतात पण हे सगळं लांबच्या नातेवाईकसारखं देखल्या देवा...

एवढं नक्की, की 70' व 80' मध्ये रमणाऱ्यांना कधी हिणवायला 'काका' केलं नाही.

कोणीतरी आगाऊ पणे धक्का मारून 'काका, 2017 चालू आहे, 90 संपून 17 वर्ष झाली' अशी आठवण करून द्यायच्या आत स्वतःला जागा करतो.

पण राहून राहून मी...

90चा माझ्या आयुष्यातला जिगसॉ पझलचा तुकडा आजही काढतो, कुरवळतो आणि परत लाऊन ठेवतो.

सदर १ः मनाशी संवाद टेलेपॅथी (दूरमनोसंप्रेषण) च्या नेटवर्क वर तीन मेंदूचा संवाद घडवून आणला गेला काही दिवसांपूर्वी ! मेंदूच्या लहरी समजण...